Aurelius Augustinus
Epistula 185
Met zachte hand:
over dwang in kerk en maatschappij
Vertaald door Vincent Hunink.
Ingeleid door Paul van Geest.
Uitgeverij Damon; Budel 2012
151 p.; hardback met leeslint; € 24,90
isbn 978 94 6036 064 0
Tientallen jaren levert Augustinus strijd tegen de beweging van de donatisten. Onder de vele teksten waarin hij zich tot de donatisten richt, bevindt zich een belangrijke brief uit de latere periode. In epistula 185 uit het jaar 417 gaat het eigenlijk niet over de verschillen in de leer, maar over de vraag hoe de donatisten kunnen terugkeren in de moederkerk. Natuurlijk, als ze zich bekeren en boete doen voor hun fouten, zijn ze welkom en mogen ze binnenkomen. Maar als ze dat niet willen? Mag de kerk ze dan een zetje in de rug geven? Een beetje dwang uitoefenen?
De brief staat bekend om de sleutelwoorden cogite intrare: dwing ze binnen te komen! Daarmee staat de brief model voor een kant van Augustinus’ denken waarbij veel moderne mensen zich ongemakkelijk voelen. Maar wie de brief zorgvuldig leest kan zien dat Augustinus beslist niet als een machthebber dwang en geweld verheerlijkt. Integendeel, hij heeft daarvan een grondige afkeer. Dwang is voor hem zeker niet een eerste optie, maar een laatste redmiddel. Hij maakt de vergelijking met een huis dat op instorten staat: daaruit red je wie je kunt, of mensen nu mee willen of niet.
Centraal in Augustinus’ denken staat zijn overtuiging dat de katholieke kerk, zijn kerk, de universele kerk is. Daar hoort iedereen – kaf en koren – in thuis. In laatste instantie moet je mensen dus een zetje in de rug geven in hun eigen belang.
Voor meer informatie en bestelling: damon.nl => Met zachte hand.