Thomas F. Martin OSA
Allan D. Fitzgerald, OSA
Augustine of Hippo
Faithful Servant, Spiritual Leader
Uitgeverij Pearson; 2011; Library of World Biography
176 p.; paperback;
isbn 97802 0556 831 4
Een goede biograaf kan gebeurtenissen, soms zelfs de loop van de geschiedenis, terugbrengen tot één persoon als hij kan laten zien waarin het denken en handelen van die persoon bepalend is geweest voor zijn omgeving, waarom zijn invloed zijn leven overstijgt. Augustinus is zo’n geschiedenis bepalende figuur. Er zijn dan ook vele uitmuntende (en minder geslaagde) biografieën over Augustinus geschreven.
De collectie van het Augustijns Instituut bevat inmiddels circa 150 levensbeschrijvingen van hem. De oudste Vita van Augustinus is geschreven door zijn vriend en medebisschop Possidius. Hij gaf een korte, nogal feitelijke beschrijving van het leven van Augustinus zonder de geur van heiligheid zoals tot in de middeleeuwen gebruikelijk was. Eigenlijk zijn er niet eens zoveel biografische gegevens over het leven van Augustinus bekend.
Augustinus gunt ons als lezer in zijn Confessiones weinig inkijkjes in zijn eigen leven. En wanneer hij iets persoonlijks vertelt, zoals de perendiefstal, doet hij dat met een ander oogmerk: de Confessiones zijn een soort zelfportret dat qua vorm één groot gebed tot God is. Hij vraagt zich af voor wie hij schrijft: ‘Zijn het mensen die alles willen weten over een ander, maar niet van plan zijn zichzelf te corrigeren? Waarom willen ze dan van mij horen wie ik ben, als ze niet van U willen horen wie ze zelf zijn?’ (Conf. 10,3) Dit citaat en de ondertitel van deze biografie geven de doelstelling van deze biografie aan. Er is namelijk geen nieuw onderzoek verricht: 7 voor de gegevens putten de schrijvers uit drie recente biografieën geschreven door Peter Brown (gew. herdr 2000), Serge Lancel (2002) en James O’Donnell (2005). Dit werk wil geen commentaar leveren op zijn omvangrijke nalatenschap – vijf miljoen woorden, ‘Shakespeare schreef er maar 884.647’ (p.VIII) – en al helemaal niet op de historische nalatenschap van zijn oeuvre dat nog vele malen groter en diverser is.
Deze biografie is een introductie om de persoon Augustinus te leren kennen, om óver hem te leren, maar vooral ván hem te leren. Daartoe wordt Augustinus met treffende citaten veelvuldig aan het woord gelaten. En inderdaad, hij is een trouwe dienaar en inspirerende gids in Gods kerk en gemeenschap
Voor recensie in Open Vensters nr. 52: OV52 2013