Aurelius Augustinus
De moribus ecclesiae catholicae et de moribus manichaeorum
God zoeken met de zinnen?
De leefwijze van de kerk en de leefwijze van de manicheeërs
Vertaald door Elly Houtsma, Marijke Nota-Renders en Hans van Reisen met medewerking van Hugo De Lil.
Uitgeverij Damon;
Budel/Eindhoven 2008
147 p.; hardback met leeslint
isbn 978 90 5573 853 3
In De moribus ecclesiae et de moribus manichaeorum gaat de nog jonge Augustinus het debat aan met de manicheeërs. In het eerste boek verantwoordt hij de leefwijze van katholieke christenen door vooral de samenhang te benadrukken tussen de geschriften van het Oude en die van het Nieuwe Testament. In het tweede boek worden de morele opvattingen van de manicheeërs uiteengezet en weerlegd. Augustinus was daarmee vertrouwd want hij was in zijn jeugdjaren ongeveer negen jaar lid geweest van de manicheese kerk. Daarom is het werk van grote betekenis voor een reconstructie van manicheese opvattingen en praktijken.
Het werk dateert van 388-390. Door Augustinus krijgen we een gekleurd maar betrouwbaar beeld van het manicheïsme, een bijzondere vorm van gnostisch christendom. Door de nadruk op innerlijke verlichting en kennis werd de in Perzië ontstane beweging aantrekkelijk voor jonge intellectuelen. In de discussie gaat het om vragen over de bijbel, over gelukkig leven, over de oorzaken en het wezen van het kwaad en over de betekenis van voedsel en seksualiteit. In de behandeling ervan wisselt Augustinus theoretische beschouwingen regelmatig af met vermakelijke voorbeelden uit zijn eigen leven.
Uitvoerige aandacht besteedt hij aan de manicheese opvattingen over de drie zegels, in het bijzonder het zegel van de mond. Tegenover de manicheese idee dat glanzende kleuren, aangename geuren en zoete sappen in allerlei gewassen erop duiden dat daarin delen van God aanwezig zijn en Hij als het ware te vinden is met de neus en het gehemelte, wijst Augustinus op het belang van zorgvuldige en gemeenschappelijke bijbellezing als voornaamste bron om God te leren kennen. Met de titel God zoeken met de zinnen? wordt dan ook gezinspeeld op beide partijen in het debat.
Voor meer informatie en bestelling: damon.nl => God zoeken met de zinnen?, in samenwerking met het Augustijns Instituut.
Voor recensie in Open Vensters nr. 31: OV31 2008